على زمانى قمشه اى
180
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
شهرت او در فلسفه و هندسه و ديگر علوم رياضى است . حكايت كردهاند روزى در محضر ميرفندرسكى در يك مسأله هندسى از برهانى كه فيلسوف خواجه طوسى اقامه كرده بود سخنى به ميان آمد ، ميرفندرسكى كه در آن حال تكيه داده بود راست نشست و بالبداهه برهانى بر آن اقامه كرد و پرسيد آيا اين همان برهانى است كه محقق طوسى در اين مورد اقامه كرده است ؟ حاضران گفتند نه ، پس برهان ديگرى اقامه كرد ، و از آنها پرسيد آيا برهان خواجه همين بود ؟ گفتند نه ، ميرفندرسكى در همان مجلس دلايل و براهين متعددى در آن مسأله هندسى اقامه كرد . وى معاصر شاهعباس ( 938 - 996 ق ) و شاه صفى بود و با شيخ بهايى ( م 1031 ق ) و ميرداماد ( م 1041 ق ) همدوره بوده و مدفنش در تخت پولاد اصفهان ( تكيه مير ) است به ظاهر سخت بىاعتنا و به شيوه ملامتيان با ژوليدگان حشر و نشر مىكرده ، ليكن از مصاحبت با اعيان و توانگران دونهمت اجتناب مىورزيده است ، وى در پاسخ تعريض شاهعباس كه معاشرت او را با اوباش ( خروس بازان ) به باد ملامت گرفته و گفته بود : مىشنوم بعضى از علما با اوباش معاشرند و به بازىهاى ناشايست آنان تماشا مىكنند ، مير با طنزى حكيمانه فرموده بود : من هميشه در جمع آنان بودهام و هيچيك از علماء را آنجا نديدم . « 1 » مير در علوم زمان خود خصوصا در هندسه و رياضيات و كيميا ( شيمى ) صاحب نظر بوده و در پارهاى از اين موضوعات آثارى به او منسوب است . از آثارى كه از او در دست است و نيز از روش و ديدگاههاى فكرى و فلسفى شاگردان او و تأليفات آنان معلوم مىشود كه مير در كار تعليم از استادان حكمت مشاء بوده و كتب ابن سينا را تدريس مىكرده است ، ولى ظاهرا گهگاه از اشارات
--> ( 1 ) . فلاسفه شيعه ، ص 506 .